ما و فرازمینی ها

سلام بر دوستان به وبلاگ خودتان خوش امدیدبرای تماس با مدیریت می توانید از نطرات یا ازآدرس ایمیل(ufoiran252@yahoo.com)استفاده کنید باسپاس فراوان خدمت شما کوچیک شما مدیریت وبلاگerfan Hunter UFO)

گامی بلند به سوی حیات فرا زمینی
ساعت ۸:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٢  کلمات کلیدی: زمینی دیگر

آیا زمین دردانه جهان عظیمی است که در آن زندگی می کنیم؟ آیا جهان پهناور ما با چنان عرض و طولی که در تصور نمی آید، تنها در سیاره فیروزه ای ماست که شرایط زیستن را پنهان کرده است؟ آیا در سراسر دشت بی پایان ستاره ها واحه دیگری برای زیستن یافت نمی شود؟ آیا ما تنها هوشمندان و جانداران عرصه بی پایان گیتی هستیم؟

در طول تاریخ تنها دانشمندان نبوده اند که سعی می کرده اند به این پرسش ها پاسخ دهند. فلاسفه و متفکران هر بار که به انسان و جهان او اندیشیده اند با این سوال روبه رو شده اند. آیا سیاره ما تنها مهد حیات در جهان و انسان تنها موجود هوشمند کائنات است؟ رساله های فلسفی و عرفانی فراوانی در این باب نوشته شده است، اما سوال هنوز باقی است، اما اینک در آخرین دهه قرن ۱۴ خورشیدی، انسان به جایگاهی رسیده که این بار با ابزار علم به تلاش برای پاسخ به این پرسش برآمده است.

در چند دهه اخیر برای پاسخ دادن به این پرسش گام های متعددی برداشته شده و البته راه های متفاوتی پیموده شده است. یک راه برای پیدا کردن نشانه های زندگی، جستجوی خانه به خانه است. این که به گوشه و کنار جهان سر بزنیم


و خود یا ابزارهای دقیقمان را به آنجا بفرستیم تا آزمایش های دقیقی را به انجام برسانند و نتیجه را برای ما ارسال کنند. شاید بتوانیم به این طریق ردی و نشانه ای از حیات پیدا کنیم. این راه شاید یکی از مطمئن ترین راه ها برای جستجوی حیات باشد، اما متاسفانه چندان امکان پذیر نیست و علت آن هم پهناوری جهان ماست. ما تاکنون، سفاین و کاوشگرهای فراوانی به ماه، مریخ، زهره، اقمار مشتری و زحل اعزام کرده ایم اینک کاوشگری در راه رسیدن به سیاره کوتوله پلوتو است و پیشقراول کاروان فضایی بشر پس از قریب به ۲۵ سال سفر تازه به ۱۸ میلیارد کیلومتری خورشید رسیده است. جایی که هنوز قلمرو خورشید ما به شمار می رود. اگر این سفینه بخواهد به نزدیک ترین ستاره همسایه ما که تنها در فاصله ۴ سال نوری از ما فاصله دارد، برسد با سرعتی که دارد باید چند هزار سال دیگر در راه باشد. حال در نظر بگیرید وسعت جهانی که در آن زندگی می کنیم. قطر کهکشان ما حدود ۱۰۰ هزار سال نوری است و این کهکشان در بردارنده بیش از ۲۰۰ میلیارد ستاره است. این کهکشان یکی از میلیاردها کهکشان شناخته شده جهان است و برای بررسی از نزدیک همه نقاط جهان شاید به زمانی بیش از سن کل جهان و هزینه ای بیشتر از تمام امکانات مالی بالقوه سیاره زمین نیاز است.

>> جستجوها ادامه دارد:

به یاد داشته باشید که جستجو در منظومه شمسی خود ما هنوز کامل نشده است. راستش را بخواهید ما هنوز زمین خودمان را هم کامل جستجو نکرده ایم. هنوز مریخ ممکن است نوعی حیات ابتدایی نامکشوف در دل خود داشته باشد یا اروپا، قمر شگفت انگیز مشتری یا انسلادوس در مداری به دور زحل شاید ما را به دیدار حیاتی متفاوت در منظومه خودمان راهنمایی کند.

یکی از راه های دیگر این است، به جای این که مستقیما به دنبال حیات بگردیم به دنبال ظروفی بگردیم که در آنها حیات ـ حداقل به شکلی که ما می شناسیم ـ بتواند رشد کند. می دانیم روی زمین حیات وجود دارد پس اگر جای دیگری در کیهان باشد که به سیاره ما شبیه باشد احتمال وجود حیات در آن وجود دارد، البته این به معنی آن نخواهد بود، اگر چنین سیاره ای را یافتیم وجود حیات در آن قطعی است، اما شانس بیشتری نسبت به نقاط دیگر کیهان دارد.

اما زمین در منظومه شمسی چه ویژگی های منحصر به فردی دارد که می توانیم آن ویژگی ها را در دوردست ها نیز مورد بررسی قرار دهیم؟ زمین سیاره ای زنده است، روی آن آب مایع وجود دارد که شاید یکی از الزام ها یا حداقل تقویت کننده های اساسی شانس وجود حیات باشد. چرخه های آب و هوایی روی آن فعال هستند و این به خاطر وجود جو مناسب این سیاره است. جوی که نه آنچنان غلیظ است که فشار خردکننده اش و اثر گلخانه ای اش جهنمی مانند سطح سیاره زهره را ایجاد کند و نه آنچنان ضعیف و رقیق مانند مریخ امروز، ماه یا عطارد که هر موجود زنده ای در مقابل تابش های کیهانی و شرایط اقلیمی آن تاب مقاومت را از دست بدهد.

یکی از دلایلی که زمین توانسته جو متعادلی داشته باشد و در عین حال از وجود آب روی خود حمایت کند به دلیل فاصله ای است که از ستاره مادرش دارد. اگر زمین اندکی از آنچه هست به خورشید نزدیک تر می بود دمای آن به حدی افزایش پیدا می کرد که گازهای تشکیل دهنده جو آن فرار می کردند و دمای سطح سیاره افزایش می یافت و آب مایع نمی توانست روی آن باقی بماند و شرایطی مانند سیاره عطارد برای آن ایجاد می شد. از سوی دیگر اگر زمین دورتر از مکان کنونی اش به دور خورشید بود، انرژی دریافتی از خورشید توسط این سیاره کاهش می یافت و منابع آبی در صورت وجود یخ می زدند و سرمای بیش از حد امکان شکل گیری حیات را به زمین نمی داد. به همین دلیل زمین دقیقا در جای درستی قرار گرفته است. منطقه ای که اخترشناسان به آن کمربند حیات ستاره ای می گویند. این کمربند به منطقه ای در اطراف یک ستاره گفته می شود که دما در آن به گونه ای است که سیاره می تواند جو خود را حفظ کند، آب مایع را بر سطح خود نگاه دارد و از وجود حیات، به شکلی که امروزه می شناسیم محافظت کند. تکرار این نکته مفید است که قرار گرفتن یک سیاره در کمربند حیات نه شرط لازم برای شکل گیری حیات است و نه شرط کافی. زهره در لبه همین کمربند حیات قرار دارد ولی به دلیل وجود گازهای گلخانه ای و جو غلیظش تنوره ای گرم و سوزان با باران های اسیدی را پدید آورده که تکامل حیات حتی برای جان سخت ترین گونه ها نیز دشوار است. از سوی دیگر قمر اروپا که این روزها از آن به یکی از شانس های وجود حیات در منظومه شمسی و در اعماق اقیانوس های یخ زده اش نام می برند، بسیار دورتر از این ناحیه و در اطراف سیاره مشتری است. حضور یک سیاره در این کمربند، فقط شانس وجود حیات و امکان پیدایش آن را افزایش می دهد. ضمن این که وقتی به سراغ سیاره های بسیار دور دست می رویم شاید نتوانیم جزئیات سطح و جو آنها را بررسی کنیم، اما می توانیم ببینیم که آیا در چنین فضایی قرار دارند و می توانند نامزد مناسبی برای یک سیاره زیست پذیر باشند یا نه؟

و این کاری است که فضاپیمای کپلر انجام داد و در هفته گذشته موفق شد یکی از روزهای تاریخی دانش سیاره شناسی و علوم فضایی را به نام خود ثبت کند. فضاپیمای کپلر یک تلسکوپ فضایی با میدان دید باز است که به طور منظم از ۱۵۰ هزار ستاره موجود در میدان دیدش ـ که در طول ماموریت ثابت باقی می ماند ـ نورسنجی می کند. اگر اینقدر خوش شانس باشیم که در اطراف این ستاره ها سیاره ای در حال گردش باشد و مدارش بر خط دید ما منطبق باشد آن گاه هر بار که سیاره از مقابل ستاره مادرش عبور می کند افتی در میزان تابش آن ایجاد می شود. به این ترتیب می توان با بررسی منحنی نوری ستاره ها متوجه حضور یک سیاره در اطراف آن شد و مشخصاتی از آن را به دست آورد.

>> پله پله تا کشف حیات در سیاره ای دیگر:

کپلر تاکنون تعداد بسیار زیادی از سیارات فراخورشیدی را با این روش پیدا کرده است، اما آنچه اتفاق هفته گذشته را متمایز می کرد تشخیص نوع خاصی از سیاره ها بود. در ماه فوریه کپلر ۵۴ جرم را تفکیک کرد که احتمال می رفت سیارات فراخورشیدی باشند که در کمربند حیات ستاره مادرشان قرار دارد، اما برای تایید این حدس ها دانشمندان باید منتظر تکرار تناوب سیاره ها و گذر مجددشان از مقابل ستاره خود می ماندند. سرانجام هفته گذشته دانشمندان اعلام کردند موفق شدند تایید لازم برای اولین عضو این فهرست را به دست آورند. سیاره ای که کپلر ۲۲ ـ ب نامیده شده است در فاصله ۶۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. ستاره ای که این سیاره به دور آن می گردد تقریبا مشابه ستاره ما خورشید است. بررسی ها نشان داد این سیاره هر ۲۹۰ روز یک بار به دور ستاره مادرش می چرخد و محاسبه مدار آن مشخص کرد که این سیاره درون منطقه کمربند حیات ستاره قرار دارد.

این اولین باری است که وجود سیاره ای در کمربند حیات یک ستاره تایید می شود، اما هنوز گام های زیاد دیگری باید برداشته شود. هنوز خیلی زود است که نام این سیاره را همزاد یا مشابه زمین بگذاریم و خود را آماده دیدن موجودات فضایی هوشمند دیگری کنیم. شعاع این سیاره ۴/۲ برابر شعاع زمین است و بررسی های فعلی هنوز مشخص نکرده اند که آیا کپلر ۲۲ ـ ب، سیاره ای سنگی مانند زمین است یا سیاره ای گازی مانند مشتری است. هنوز تا تایید این که این سیاره که ابعاد یک ابَر زمین را دارد زمین مانند است یا نه فاصله داریم، ولی نکته مهم این است که کمتر از ۲ دهه پس از کشف نخستین سیاره فراخورشیدی می گذرد و حالا سیاره ای در کمربند حیات یک ستاره دیگر کشف شده است.

کشف این سیارات البته فقط ما را گامی به پیدا کردن حیات نزدیک می کند. برای دانشمندان علاوه بر آن سوال اصلی درباره حیات این نکته بسیار مهم است که به درک کاملی از تحول سیارات و چگونگی آغاز و پایانشان دست پیدا کنند. این بررسی به آنها کمک می کند تا نسبت به فرآیند تحول زمین و منظومه شمسی خود ما نیز درک بهتری پیدا کنند.

داستان سیاره های فراخورشیدی هر روز، به فصل های هیجان انگیزتری می رسد و پله پله انسان را برای روزی آماده می کند که با سیاره ای که میزبان گونه دیگری از حیات است مواجه شویم. کسی چه می داند شاید پیش از آن که نسل انسان منقرض شود این شانس را پیدا کنیم که بتوانیم موجودات هوشمند دیگری را در گوشه ای دیگر از جهان شناسایی کنیم. چنان روزی نه تنها مهم ترین روز تاریخ بشر که شاید مهم ترین روز در تاریخ تمدن نو یافته نیز خواهد بود.

>> سیاره ای که در کمربند حیات یک ستاره زندگی می کند:

سیاره ای که کپلر ۲۲ ـ ب نامیده شده است در فاصله ۶۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. ستاره ای که این سیاره به دور آن می گردد تقریبا مشابه ستاره ما خورشید است. بررسی ها نشان داد این سیاره هر ۲۹۰ روز یک بار به دور ستاره مادرش می چرخد و محاسبه مدار آن مشخص کرد که این سیاره درون منطقه کمربند حیات ستاره خود قرار دارد.
کمر بند حیات ، محدو ده ای در اطراف یک ستاره است که شرایط لازم را برای وجود و بقای حیات از نوعــی که ما می شناسیم فراهم می آورد .همچنین به آن خط مو طلایی نیز گفته میشود